खरबूज

 

जमीन पाण्याचा उत्तम निचरा होणारी मध्यम ते भारी जमीन योग्य निवडावी. 

• लागवडीची वेळ : जानेवारी फेब्रुवारी
• लागवडीची पध्दत: दांडाच्या काठाने लहान आळ्यामध्ये बी टोकून पेरणी करावी. रुंद वरंबा पध्दतीने लागवड जास्त फायदेशीर आढळून आली आहे. रुंद वरंबा ४५ ते ६० सें.मी. रूंद असावा व दोन रूंद वरंब्यामध्ये ४ फुट अंतर ठेवावे. रुंद वरंब्यावर ठिबक व मल्चिंगचा वापर अधिक फायदेशीर ठरला आहे.
• हेक्टरी बियाणे २-३ किलो बियाणे लागते.

पूर्वमशागत :

शेतास आडवी उभी नांगरणी केल्यावर ढेकळे फोडून वखरणी करावी. नंतर चांगले कुजलेले शेणखत हेक्टरों ३०-४० गाड्या टाकून पुन्हा वखरणी करावी.

सुधारित जाती: 

हरा मधू, पुसा शरबती, पंजाब सुनहरी, अर्का राजहंस, अर्का जीत, पुसा मधुरस व स्थानिक वाण.. 

लागवड :

दांडाचे काठाने लहान आळ्यामध्ये २ मि. x ६० सें.मी. अंतरावर बी टोकावे. संकरीत जातीकरीता २४१ मिटर अंतर ठेवावे.

खत व्यवस्थापन:

 हेक्टरी ८० किलो नत्र ४० किलो स्फुरद ४० किलो पालाश द्यावा. यापैकी अर्धा नत्र पूर्ण स्फुरद • पूर्ण पालाश लागवडीसोबत व राहिलेला अर्थानत्र लागवडीनंतर ३० दिवसानी द्यावा. फटाँगेशन व्दारे हेक्टरी २००-१००-१०० T किलो नत्र, स्फुरद व पालाश आवश्यकतेनुसार विभागून द्यावे.

ओलीत : 

दर ६-८ दिवसांनी पाण्याच्या पाळ्या द्याव्यात. जमिनीचा मगदूर व पिकाच्या गरजेनुसार हा कालावधी कमी जास्त करावा. ठिबक सिंचनाने पाणी दिल्यास पाण्याची बचत होते व उत्पादनात सुध्दा वाढ होते.

आंतरमशागत : 

पीक स्वच्छ व निरोगी राहण्यासाठी २-३ निंदण द्यावेत. फळधारणा झाल्यावर वेली वरील फळे ही गवत किंवा पाला-पाचोळा याचे सहाय्याने पूर्णपणे झाकून टाकावीत. फळाखाली सुध्दा पालापाचोळा घालावा.

पिकाचा कालावधी:

 खरबूज हे पीक साधारणपणे १००-१२० दिवसात तयार होते.

काढणी:

 पूर्णपणे वाढ झालेली व परिपक्व झालेली फळे वरचे वर काढत राहावीत. 

उत्पादन :

खरबूज पिकापासून हेक्टरी १००-१५० क्विंटल उत्पादन मिळते. संकरीत जातीपासून हेक्टरी ३०० ते ४०० क्विंटल उत्पादन मिळते.